Durf consequent liberaal te denken!

Al veel te lang verbaas ik me over het feit dat de VVD geen uitspraken deed (of niet genoeg) over duurzaamheid en dan in het bijzonder: klimaatbeleid en milieubewustzijn. Ondanks het feit dat duurzaamheid op het gebied van milieu helemaal populair was bij de vorige verkiezingen, hielden de liberalen bij de VVD vrijwel hun mondje dicht. Een gemiste kans naar mijn mening. Niet omdat ik denk dat we daardoor de verkiezingen niet hebben gewonnen (dat zou overdreven zijn), maar omdat milieu heel goed past binnen het liberalisme.

Duurzaam omgaan met het milieu hadden de liberalen tijdens de industriële revolutie helemaal begrepen, maar naarmate de tijd verstreek zijn we vergeten waarom we ons hiermee bezig hebben gehouden. Misschien ook wel omdat vroeger (zeker in Engeland) liberalisme werd gelinkt aan klasse (waar in Nederland allang geen sprake meer van is). Toendertijd was men alleen in de hoogste klasse van de samenleving in staat om er een liberale visie op na te houden. Dit had ook te maken met goed onderwijs. Het voorrecht om te studeren aan een Oxford of Cambridge was immers alleen aan de rijken voorbehouden. Tegenwoordig kan in Nederland elke flapdrol de politiek in, of je nou hebt gestudeerd of niet. Een studie afronden is al een tijd niet meer een vereiste bij de VVD, wat misschien de oorzaak is van het ontbreken van een behoorlijke visie als het gaat om duurzaamheid en het milieu. Dit, terwijl de liberalen meestal verder kijken dan hun neus lang is (al zien ze ondanks een VN rapport geen problemen aankomen op het gebied van klimaatverandering).

Graag wil ik doorgaan met het liberalisme in Engeland. De liberalen (rijke klasse) hielden niet alleen van een goed draaiende economie, maar wilden er ook voor zorgen dat de werknemers gezond en tevreden waren. Waarom? Gezonde werknemers waren behalve tevreden altijd aanwezig op het werk en produceerden hierdoor meer. En een hogere arbeidsproductiviteit zorgt voor meer omzet. Met andere woorden: een win-win situatie.

Daarnaast hield de rijke klasse van jagen en zag de natuur als een vorm van rijkdom. Schone lucht was tijdens de industriële revolutie namelijk een schaars goed, net als gezondheid. In de Randstad is schone lucht inmiddels ook een schaars goed geworden, alleen geen liberaal die naar buiten treedt als het gaat om luchtverbetering. Gezonde lucht inademen is namelijk ook niet iets waar een liberaal zich tegenwoordig mee bezig hoeft te houden. Liberalen worden namelijk niet ziek en er is op het gebied van milieu geen raakvlak met de pilaren waar het liberale huis op schijnt te rusten: vrijheid, verdraagzaamheid en verantwoordelijkheid. Het is een simpele conclusie, maar niet een onlogische: als men dit namelijk wel dacht, was er meer actie ondernomen.

Misschien ga ik nu een gewaagde uitspraak doen waardoor het liberale huis op zijn grondvesten kan gaan schudden: een beter milieu is niet voorbehouden aan links. En ook al heb je niet gestudeerd, je kunt hiervoor altjid nog je boerenverstand gebruiken. Om dit te bewijzen zal ik nu de drie "v'tjes" afgaan. Op het gebied van vrijheid en verantwoordelijkheid ga ik nu een voorbeeld geven van John Stuart Mill (On Liberty). Vrijheid bestaat zodat men kan doen wat men wil, alleen houdt de vrijheid van de één op zodra het de vrijheid van de ander beperkt of in de weg staat. Daarnaast kan iemand verantwoordelijk worden gesteld voor het kwaad dat hij anderen aandoet. Als we nu luchtverontreiniging (roetstofgehalte in de lucht) als simpel voorbeeld nemen; op het moment dat iemand anders de lucht vervuilt, heb ik niet meer de vrijheid (keus) om schone lucht in te ademen. Iemand anders beperkt dus mijn vrijheid. Dit vind ik als liberaal natuurlijk niet leuk. Daarnaast bestaat er de kans dat ik door de luchtvervuiling (roetstof) een grote kans heb (in de Randstad) op longkanker. Iemand schaadt dus ook mijn gezondheid, alleen is het nu zo dat niemand de verantwoordelijkheid durft te nemen voor het kwaad dat mij is aangedaan. Mill had hier in ieder geval niet mee (/in) kunnen leven en ik zeker niet. Verdraagzaamheid is hiermee ook in het geding aangezien mijn kinderen mij het zeker kwalijk gaan nemen als ik een wereld achter laat waarbij het niet meer gezond is om buiten te spelen. Daarnaast zal mijn onvrede jegens een in gebreke blijvende regering toenemen wat ook niet helpt de verdraagzaamheid te bevorderen. Als we onze grondstoffen dan óók nog eens gaan uitputten en niet investeren in innovatieve- en schone oplossingen gaat de economie ook nog een negatieve trend vertonen (wat de volgende generatie mij ook gaat kwalijk nemen want: op=op).

Innovatie is dus letterlijk en figuurlijk de zuurstof van deze samenleving (Mark Rutte). Gelukkig is er één liberaal in ieder geval goed op weg.. Nu volhouden!


Tamara Kipp
Politiek Commissaris Duurzaamheid der JOVD