Verdrag van Lissabon
Eindelijk! Na veel overleg en beraadslaging is het verdrag van Lissabon in werking getreden op 1 december 2009. De impact hiervan is groot. Veel JOVD-leden vragen zich af waarom het verdrag eigenlijk nodig was, Europa functioneerde toch prima? Om deze reden zullen we eerst een paar woorden aan wijden aan de noodzaak van een nieuw verdrag.
Hierna zullen we kijken naar de daadwerkelijke verbeteringen die voortvloeien uit het verdrag. Tevens gaan we in op het standpunt van de JOVD. Als laatste zullen we een paar nuttige links vermelden.
Waarom een nieuw Verdrag?
Vanaf de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in 1952 is de samenwerking tussen de lidstaten van de hedendaagse Europese Unie aan grote veranderingen onderhevig. Niet alleen heeft de Unie te maken met nieuwe externe uitdagingen, ook de toetreding van een aantal nieuwe lidstaten legt druk op het systeem dat als gevolg van meerdere verdragen is gevormd.
De lidstaten die het verdrag van Lissabon hebben opgesteld, waren van mening dat de bestaande Verdragen de Europese Unie niet de werktuigen boden om het hoofd te bieden aan de diverse uitdagingen. De efficiëntie van het systeem moest omhoog, alsook de inspraak van de individuele burger in het systeem. Europa moest niet langer een zaak zijn die in principe aan iedereen voorbij ging, temeer omdat de Unie veel invloed heeft op het leven in de lidstaten.
Veranderingen
Allereerst maakt het verdrag de Unie democratischer, doordat een burgerinitiatief en een gele- en oranje- kaartprocedure is toegevoegd. De burgers en de nationale parlementenhebben dus meer inspraak.
Verder worden de bevoegdheden van het Europees Parlement uitgebreid, zodat de leden meer te zeggen krijgen over een groter aantal onderwerpen. De Europese Commissie zal, ondanks de wens om dit te wijzigen, nog een aantal jaren blijven bestaan uit één lid per lidstaat.
Daarnaast worden de werkmethoden verbeterd en de Unie zo efficiënter en doelmatiger bestuurd. In de Raad van ministers wint het stemmen met gekwalificeerde meerderheid terrein op de besluitvorming met eenparigheid van stemmen. Voor belangrijke beleidsgebieden als belastingen en defensie blijft eenparigheid van stemmen vereist.
Tevens wordt een neiuwe functie van hoge vertegenwordiger van de Unie voor buitenalndse zaken en veiligheidsbeleid in het leven geroepen om de activiteiten van de EU op internationaal vlak te bevorderen en om beter in staat te zijn haar belangen en waarden in het buitenland te verdedigen. Hier komt een nieuwe voorzitter van de Europese Raad bij, die ertoe dient om voortdurend en consequent vaart te zetten achter de werkzaamheden. De voorzitter wordt gekozen door het Europees Parlement.
De Unie bevestigt het streven om de Economische en Monetaire Unie te voltooien met de euro als de munteenheid van de EU. Als een vitale kracht voor voorspoed en werkgelegenheid, heeft de Economische en Monetaire Unie een centrale rol.
Uiteindelijk zal de nieuwe Unie meer toegespitst zijn op bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, illegale immigratie, mensenhandel en wapen- en drugshandel. Dit komt doordat de transparantie en samenwerking op het gebied van wat vroeger de derde pijler was, toeneemt. Overigens kent het nieuwe verdrag een noodremprocedure, welke impliceert dat lidstaten kunnen weigeren mee te doen aan een nieuwe maatregel indien deze volgens hun afbreuk zouden doen aan hun strafrechtsstelsel.
Vastgelegd is dat de EU zich moet onthouden van elke maatregel die afbreuk doet aan de taken van de lidstaten bij het verschaffen van diensten van algemeen belang. Hier valt bijvoorbeeld gezondheidszorg onder.
Standpunt JOVD
De JOVD is altijd voorstander geweest van Europese samenwerking, en verwelkomt dan ook de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon. De genoemde veranderingen zijn een aanzienlijke verbetering in de samenwerking in Unieverband. Een centraal punt is dat de JOVD blijft voor een Unie van kerntaken, dat traditionele waarden als vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid nastreeft. Hierbij moet voldoende oog zijn voor de nationale belangen en subsidariteit.
Nuttige links
Hieronder staan een aantal nuttige links met betrekking tot het Verdrag van Lissabon. Mocht je geinteresseerd zijn, klik er dan vooral eens op!
Website Han Ten Broeke (Lid Tweede Kamer met portefeuille Europese Zaken en Cultuur)
Euractiv (onder andere laatste nieuws over Europa)
Europa.nu / Verdrag van Lissabon (meer informatie over Verdrag van Lissabon)
Europa.eu / Verdrag van Lissabon (meer informatie over Verdrag van Lissabon)
Europa hoort bij Nederland .nl / Tekst Verdrag van Lissabon (volledige tekst Verdrag van Lissabon)
Eur-Lex / Unie- en Werkingsverdrag van de Europese Unie (geconsolideerde versie Unieverdrag & Werkingsverdrag)
- Deel deze pagina
