Interview met voorzitter Jorik Kuipers

Door: Frank Alberti*
 



Jongeren worden steeds minder snel lid van een politieke partij, hoe zou dit komen? En merken jullie daar iets van bij de JOVD?
‘Ik merk in ieder geval dat wij een redelijk constant ledenaantal hebben; het stijgt zelfs. Tegenwoordig wordt men wel een beetje dood gegooid met politiek. Voor jongeren lijkt de politiek misschien niet altijd toegankelijk; terwijl politieke jongerenorganisaties dat in feite wel zijn. De JOVD moet je ook zien als een soort leerschool: je komt met een bepaalde achtergrond en mening en tijdens je lidmaatschap geef je deze mening vorm en breid je deze uit. Je deelt het met mensen, je leert nieuwe dingen en je volgt cursussen. Je hoeft dus niet binnen te komen met een rugzak vol kennis. De JOVD als leerschool verrijkt je. Ik denk dat veel mensen dit idee niet hebben van een politieke jongerenorganisatie; veel mensen denken dat een politieke jongerenorganisatie achter de moederpartij aanloopt, terwijl dit vaak niet het geval is. Hoewel we de jongerenpartij van de VVD zijn, is de JOVD expliciet onafhankelijk. Ondanks het feit dat de verbinding aan een moederpartij wettelijk is vastgelegd, hebben jongerenorganisaties een zekere mate van onafhankelijkheid. Dit geeft de jongerenorganisaties de kans om zich op een heel andere manier te profileren dan de moederpartij: meer toegankelijk. Ik denk dat het idee van een ‘niet toegankelijke club’ een reden is dat veel mensen zich niet met politiek bezig houden. Het beeld is verkeerd.’

Hoe zou je dat beeld kunnen veranderen?
‘Ik denk door heel veel ‘aanwezig’ te zijn om aan te tonen dat het beeld niet klopt; je moet je gezicht laten zien. Onderwijs is op dit moment bijvoorbeeld een hot item dat jongeren aangaat. De kabinetsplannen liegen er niet om dus is het logisch dat daar ontzettend veel over gesproken wordt. Vooral op terreinen die jongeren direct aangaan moet je aanwezig zijn; je moet een visie hebben, je mening laten horen. Dan kunnen jongeren ook zien dat jij er daadwerkelijk vooral bent voor hen. En dat je niet alleen maar doodleuk staat te borrelen en over hogere materie aan het spreken bent. Je laten zien is een van de belangrijkste dingen om het foutieve beeld dat men heeft van politieke jongerenorganisaties te corrigeren. Waar ik zelf een beetje kriebelig van word, is het imagoprobleem dat veel jongerenpartijen hebben. Niet het feit dat men een bepaald imago heeft, maar het feit dat men heel veel moeite steekt om aan dat imago te gaan sleutelen. Wij hebben een beetje een jasje-dasje imago (waar mijns inziens niks mis mee is) en er zijn mensen bij onze partij die dat heel erg willen veranderen. ‘Joh kom eens een keer in een T-shirtje ofzo’, hoor je dan. Dan denk ik bij mezelf: Als wij nu eenmaal zo zijn dan moet je ook niet willen dat dit drastisch verandert. Zo ga je een kunstmatig beeld creeren en doe je geen recht aan hoe de mensen in de partij daadwerkelijk zijn. Het risico is dan wel dat je minder leden hebt omdat mensen zich niet in de partij of het imago herkennen, maar dan heb je wel een vereniging waar je jezelf kan zijn en waar mensen van weten waar ze aan toe zijn.’
 
Hoe komen mensen dan bij het JOVD terecht?
‘Elke afdeling heeft een bestuurslid promotie en ledenwerving. Die zijn het hele jaar door bezig met promotie-activiteiten. Vaak zijn dit simpele flyeracties, maar wij zijn bijvoorbeeld ook altijd aanwezig tijdens de introductiedagen van universiteiten en hogescholen om promotiewerkzaamheden te verrichten. Anderzijds zie je ook vaak dat mensen via via bij de vereniging komen. Dus die heeft weer een vriendje die mogelijk interesse heeft, of dit nieuw lid heeft via iemand anders vernomen dat de JOVD bestaat. Dit helpt ook wel. Meer op de achtergrond heeft het schrijven van persberichten, het organiseren van activiteiten en het deelnemen aan debatten ook zo zijn resultaten. Mensen komen op deze manier in contact met de JOVD en denken dan: hé, misschien is dit wel iets voor mij.’
 
Waarom ben jijzelf de politiek ingegaan?
‘Ik ben lid van de JOVD sinds mijn 18de; ik ga dus nu mijn 5de jaar in. Ik werd 18 en mocht gaan stemmen. Ik wilde dat bewust gaan doen. Ik ben mij gaan verdiepen in de politiek en wilde erachter komen wat mijn stemrecht inhield. Ik wilde daar een waardige invulling aan geven. Ik was er al redelijk snel achter wat mijn achtergrond was en welke stroming bij mij paste. Vervolgens heb ik mij aangemeld bij de JOVD. Ik ben naar enkele activiteiten gegaan en zo ben ik er een beetje ingerold. Ik heb er nooit spijt van gehad.’
 
Heb je nooit getwijfeld aan je keuze?
‘Nee.’
 
Wat zijn jullie belangrijkste standpunten en op welke punten verschillen jullie met de VVD?
‘Wij zijn  liberaler dan de VVD, laat ik daar mee beginnen. De VVD is natuurlijk een liberale partij net als wij. Maar omdat wij geen electoraat hebben of ons hoeven te conformeren aan coalitiepartijen, kunnen wijons  liberaler uiten dan de VVD. Om concreet te zijn, neem nu het softdrugsbeleid. Wij zijn voor legalisering en de VVD is dat niet. De JOVD begrijpt ook niet waarom de VVD niet voor legalisering van softdrugs is. Inzake dit onderwerp ligt de JOVD al jaren in de clinch met Fred Teeven. Hij gaat er al jaren over en nu als staatsecretaris in het bijzonder. Het doel van de JOVD is de VVD toch aan die legalisering van softdrugs te krijgen. Eveneens met de hypotheekrenteaftrek. De JOVD is van mening dat de hypotheekrenteaftrek best afgeschaft kan worden, zij het geleidelijk en mits het hele belastingstelsel op de schop gaat. Alleen wil de VVD daar voorlopig niet aan. Dit zijn van die hele fundamentele kwesties waarin wij altijd lijnrecht tegenover de VVD staan. Het is onze taak de VVD te overtuigen van het feit dat onze visie toch echt wel de beste oplossing is voor bepaalde problematiek.’
 
Lukt dat dan ook weleens dat je de VVD echt kan overtuigen?
‘Wij zijn maar een jongerenorganisatie.’
 
Maar jullie zijn waarschijnlijk toekomstige VVD’ers.
‘Ja. Dat is wel een vrij logische gevolgtrekking van het JOVD-lidmaatschap. Enerzijds kun je ons zien als een adviserend orgaan; wij hebben immers een heel andere achterban dan de VVD, vooral wat leeftijd betreft. Wij staan echt midden tussen de jongeren en vandaar dat wij de VVD heel goed kunnen vertellen hoe jongeren over bepaalde kwesties denken en waarom wij ook als JOVD bepaalde dingen vinden die al dan niet stroken met de visie van de VVD. Anderzijds ziet de VVD ons ook wel een beetje als de jongerenpartij die overal tegenaan wil schoppen. Dat klopt, dit doen we ook. Het heeft een beetje twee kanten. Ik kan niet echt een concreet tegendraads voorstel bedenken welke de VVD van ons heeft overgenomen. Wij hopen natuurlijk dat de VVD al onze –tegendraadse- standpunten omarmt.’
 
Op welk punt zijn jullie het totaal eens met elkaar?
‘Het sociaal leenstelsel (die de VVD in haar verkiezingsprogramma heeft staan). We zijn het niet eens met de Zeilstra-tax, de 3000 euro boete die je krijgt als je een jaar langer over je studie doet, die in het regeerakkoord is opgenomen en het kabinetsstandpunt is.’

Als  student ben je het daar al heel snel niet mee eens.
‘Maar ook in theorie zijn we het hier niet mee eens. Wij vinden dit niet fair, überhaupt niet. Ook als je niet student bent is het bijzonder raar om de huidige generatie studenten die hier van tevoren geen rekening mee heeft gehouden niet te ontzien. Je kan niet achteraf komen met: oh ja je loopt langer dan een jaar uit betaal maar even 3000 euro boete. Wij vinden dit niet constructief. Wij zien veel liever een sociaal leenstelsel. Niet alleen voor de master, maar ook voor de hele bachelor. Zodat mensen in principe zo lang kunnen studeren als ze willen. Want hoe langer je studeert, hoe hoger je schuld wordt en dus hoe meer je moet terugbetalen. Het blijft een investering in jezelf en bovendien  wordt je schuld naar draagkracht afgelost. Wat dat betreft hebben wij dezelfde mening als de VVD daarin, hoewel het niet strookt met het kabinetsstandpunt. De VVD rept over al een tijdje over het sociaal leenstelsel en daar kunnen wij ons prima in vinden.’
 
Jullie zijn de oudste  liberale jongerenpartij van nederland en zijn de zelfbenoemde waakhonden van het liberalisme. Hoe waken jullie over de liberale principes?
‘De JOVD is niet alleen bezig met hedendaagse politiek. Wij hebben bijvoorbeeld ook onze filosofische weekenden. Daar zijn wij bezig met wat er achter bepaalde ideeën schuil gaat; de fundamenten van het liberalisme.  Vragen als: Hoe het liberalisme is ontstaan? en Welke filosofen hebben zich er over uitgesproken?  passeren de revu tijdens zo’n weekend. Dus we zijn wat dat betreft ook bezig met de kern; we proberen wel meer diepgang aan te brengen bij onze leden wat meningsvorming betreft. En nogmaals, wij zijn een jongerenpartij zonder electoraat. Dus wat dat betreft kunnen wij ons ook ‘radicaler’ uitspreken over bepaalde punten en dus zo liberaal mogelijk zijn  zonder dat wij daar heel ernstige consequenties van ondervinden. Kijk, zo’n VVD bijvoorbeeld in dit geval:  ze hebben natuurlijk de coalitiepartij die hen in de nek zit, dus er moet wel overeenstemming zijn over veel zaken. Je kan dus niet zomaar iets heel liberaals gaan roepen als het CDA daar een heel andere mening over heeft. Wij kunnen dat dus wel. Wat  dat betreft kunnen wij het liberalisme in principe volledig benutten. De VVD heeft gewoon andere belangen dan wij.’
 
Is het dan niet heel erg belangrijk dat jullie die waakhondfunctie hebben?
‘Jawel.  Ik denk wel dat wij hier heel erg gebruik van moeten maken en zoveel mogelijk de VVD moeten attenderen op dingen die –in onze ogen- niet liberaal (genoeg) zijn. Wij begrijpen ook wel dat de VVD in haar  positie als regeringspartij (überhaupt als partij in de Tweede of Eerste Kamer ) bepaalde belangen heeft en dat zij dus  af en toe niet liberale dingen moeten doen om consensus te bereiken of om een plan er doorheen te krijgen. Ik denk wel dat het goed is dat de JOVD daar los van staat en de VVD kan attenderen op dingen die in onze ogen niet liberaal genoeg zijn.’
 
En daar luisteren ze dan wel naar?
‘Dat hopen we wel ja, maar we kunnen het niet garanderen.’
 
Door de jaren heen zijn er verschillende denkrichtingen geweest binnen de JOVD. In de jaren 50 en 60 was het lichtelijk conservatief, in de jaren 70 een stuk socialer en in de jaren 80 een stuk zakelijker. Hoe zou je de denkrichting anno 2010 omschrijven?
‘Ik denk dat wij sowieso een sociale partij zijn. Ik denk ook dat het concept ‘sociaal’ maar altijd een beetje door socialistische partijen geclaimd is en dat men er per definitie vanuit gaat dat socialisme sociaal is. En dat het woord sociaal bij stromingen als het conservatisme en het liberalisme überhaupt niet komt kijken.Wij vinden juist dat het andersom is. Ik denk dat sociaal zeker past bij de VVD.’
 
Maar als het elke keer een andere denkrichting is waarom is het dan nu perse sociaal?
‘Dat weet ik niet. Ik denk dat ook de huidige economische situatie in de wereld een belangrijke rol speelt in de bewustwording van waar wij nu eigenlijk staan in het spectrum. Kunnen  wij ons wel precies ergens tussenin plaatsen? Moeten wij onszelf wel in een bepaald hokje plaatsen? Ik weet niet of dat heel nuttig is.’

Hans Teeuwen is liberaal van het jaar geworden om zijn strijd voor de vrijheid van meningsuiting.  Hoe gaat deze verkiezing in zijn werk en aan welke criteria moet deze liberaal voldoen?
‘Daar weet ik zelf het fijne niet van. Er wordt volgens mij gekeken naar een persoon die zich op een bepaalde manier uitgesproken heeft; gevochten heeft om bepaalde liberale waarden aan de kaak te stellen. Iemand die zich dus ingezet heeft om (in dit geval) vrijheid van meningsuiting als hoogste goed te propageren. Zelfs Femke Halsema is een keer liberaal van het jaar geworden.’
 
Welke belangrijke punten en activiteiten hebben jullie om jongeren meer aan te trekken tot de JOVD?
‘Wij hebben  het Augustusoffensief tijdens de introductiedagen van hogescholen en universiteiten. Wanneer elke vereniging zich mag promoten zijn wij ook aanwezig. Voor de promotie hebben wij bestuursleden en commissies die zoveel mogelijk mensen enthousiast proberen te maken voor onze vereniging.’ Gedurende het jaar schrijven wij persberichten waarbij wij hopen dat mensen het oppikken en zich zodoende gaan verdiepen in de JOVD.  Daarnaast zijn wij natuurlijk een vereniging met leden, dus al onze activiteiten zijn gericht op onze leden, hoewel veel activiteiten ook voor externen toegankelijk zijn. Kortom: wij zijn op veel gebieden actief en aan de broodnodige aandacht komen wij wel!’

*Frank Alberti is student Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht. Voor een studie-opdracht maakte hij portretten van verschillende PJO-voorzitters te Utrecht.