Dit principe is namelijk niet erg praktisch: hoe weet men nu wanneer een afspraak wel of niet doorgaat? Allah’s wegen zijn nu eenmaal niet de gemakkelijkste om te doorgronden. Helemaal niet gezien de Marokkaanse etiquette: negatief antwoorden op een uitnodiging of verzoek is namelijk onbeschoft. Positief antwoorden, bevestigend knikken en vervolgens het compleet tegenovergestelde doen, dat is pas beschaving. Maar veel erger nog is dat het hele liberale principe van ‘eigen verantwoordelijkheid’ op deze wijze door ‘incha’Allah’ gewoon van tafel wordt geveegd: alles hangt immers af van Allah. De praktijk wijst uit dat deze gedachtegang ook daadwerkelijk het gedrag overheerst: het verkeer is levensgevaarlijk en mensen stappen rustig met een fles whisky op achter het stuur, het is immers Allah die rijdt? Nota bene hierbij is natuurlijk dat goede moslims geen alcohol nuttigen, maar dit principe dan vaak wel weer aanhangen. Niet alleen het verkeer verloopt echter op deze wijze: ook in ziekenhuizen heeft Allah de touwtjes in handen. Als een patiënt tijdens een operatie overlijdt, is dat kennelijk ‘incha’Allah’, en niet gedeeltelijk misschien ook aan de capaciteiten en toewijding van de betrokken artsen te wijden.

Wanneer men deze denkwijze nog breder trekt, in de zin van ieders individuele levenspad, dan blijft er toch geen motivatie over? Want jouw hele leven, dierbare lezer, zal verlopen zoals Allah het voorbestemd heeft. Oftewel: hang je studie aan de wilgen, neem plaats in je luie stoel en kijk wat Allah voor jou in petto heeft. Hoewel ik dit principe nu natuurlijk wel erg ver doortrek, is het toch onvoorstelbaar dat een land vooruitgang zal kunnen boeken met een dergelijke mindset?

Gelukkig heeft ook deze medaille een keerzijde. Allah’s wil kan namelijk ook heel positief uitpakken en juist dé motivatie pur sang vormen. Of, zoals een progressieve jonge arts in een Marokkaans kinderziekenhuis mij vertelde: ‘Allah heeft mij een goed stel hersenen gegeven en geen tomaten. Daar moet ik wat mee doen, zoals God het wil’.

En van die gedachtegang, beste lezer, kan de gemiddelde politicus in Nederland nog heel wat leren. Het kabinet is gevallen, incha’Allah of inchaa Bos in dit geval. En van die kans, die ons door God, Allah, of wie dan ook gegeven is, moet VVD profiteren. ‘Inchaa VVD’, laat die verkiezingen maar komen!

Wendela Huisman
wendela.huisman@jovd.nl