december 2013: Bestrijd discriminatie...door het toe te staan.

Bestrijd discriminatie … door het toe te staan

Door: Benjamin Broekhuizen, AB Politiek

De afgelopen week bood een zeldzaam inzicht in een serieus probleem. Jeffrey, een sollicitant bij een elektronicabedrijf in Arnhem, kreeg een mailtje onder ogen dat overduidelijk niet voor hem bestemd was. De mail was bedoeld voor de eigenaar van het bedrijf en opgesteld door een werknemer. Het mailtje was duidelijk en in enkele woorden toch zo hard:
 
Heb nog even gekeken is niks.
Ten eerste een donker gekleurde (neger).
En op zijn cv weinig tot geen ervaring met computers enz.
 
Het is buitengewoon treffend dat de enige feitelijk relevante overweging – het gebrek aan ervaring – ondergeschikt werd verklaard aan de volstrekt absurde overweging dat de sollicitant ‘een donker gekleurde (neger)’ was. Toch is het waarschijnlijk de tweede overweging die Jeffrey in veel gevallen gehoord zou hebben, zelfs als men eigenlijk vooral aan Jeffreys huidskleur dacht. Desnoods is er altijd nog het bekende ‘je past niet in het team’.
 
De reactie veroorzaakte bepaald niet onterecht de nodige ophef. De eigenaar van het bedrijf kon zich niet snel genoeg distantiëren van ‘elke vorm van racisme’ en in de media werd er schande gesproken van zulk openlijk en onbeschaamd racisme. Het roept natuurlijk wel meteen de vraag op wat er gebeurd was als deze mail intern gebleven was en Jeffrey simpelweg een beleefd mailtje had ontvangen dat hij helaas te onervaren gebleken is of niet in het team paste.
 
Een nog veel interessantere vraag is precies hoe we racisme en discriminatie moeten zien en hoe we het moeten aanpakken. Hoewel het buiten kijf zou moeten staan dat het koppelen van bepaalde vaardigheden of eigenschappen aan bepaalde huidskleuren of nationaliteiten tamelijk bizar is, kun je je serieus afvragen of discriminatie verboden zou moeten zijn. Er zijn twee argumenten aan te voeren waarom dit wellicht niet zo zou moeten zijn.
 
Ten eerste is er de kwestie van het eigendomsrecht. Hoewel de overheid al haar burgers gelijk dient te behandelen onder het principe van de rechtsgelijkheid, is het de vraag of de overheid personen zou moeten – of zelfs zou mógen – verplichten tot de gelijke behandeling. Als ik een forse som geld heb, dan staat het mij vrij om dit bedrag en de dingen die ik ervan koop te delen met wie ik maar wil, voor welke redenen dan ook. Het wordt anders als ik van de forse som geld bijvoorbeeld een horecagelegenheid besluit op te zetten. Het besluit om mijn bezit dan niet te delen met anderen, dus om klandizie te weigeren, is dan aan de nodige grenzen gebonden.
 
Hoewel het natuurlijk volslagen irrationeel en bijzonder kwalijk is om iemand bijvoorbeeld te weigeren op zijn huidskleur, is het wel de vraag of het verboden zou moeten zijn. In het hierboven genoemde voorbeeld van mijzelf als hypothetisch racistische horecabaas, zijn er binnen de wet best mogelijkheden om alsnog de personen te weigeren die ik hypothetisch zou willen weigeren. Denk maar aan mogelijke excuses als ‘het zit vol’, ‘besloten feestje’ of ‘niet passend gekleed’. Daarbij komt ook nog eens dat het vrijwel een gegeven is dat er onderscheid gemaakt wordt op basis van de man-vrouwverhouding in de groep die wil binnenkomen.
 
Als het verbod op discriminatie zou verdwijnen, zou discriminatie wellicht een meer openlijk gebeuren. Dat biedt zekere voordelen tegenover verkapte discriminatie, aangezien de uitlatingen dan door de maatschappij als geheel afgekeurd kunnen worden – zoals onbedoeld gebeurde bij het elektronicabedrijf.
 
Eerder dit jaar vermeldde een Groningse muziekzaak een vacature waarin men op zoek was naar ‘een echt representatieve collega; snorren, baarden, piercings, tattoos, hoedjes, petjes en woeste haardossen zullen ongetwijfeld rock ’n roll zijn, wij zoeken dit niet ons in team en willen hier op voorhand duidelijk in zijn’. Deze verwoording leidde eveneens tot de nodige ophef online en diverse mensen spraken uit dat ze deze muziekzaak niet meer zouden bezoeken. Een andere muziekzaak reageerde ludiek door iedereen met eerder genoemde kenmerken op diezelfde dag een korting aan te bieden. Misschien is dat eigenlijk veel beter, dat mensen die er kwalijke vooroordelen op nahouden en discrimineren in hun portemonnee gestraft worden door teruglopende klandizie.
 
Reageren naar aanleiding van dit opiniestuk kan via politiek@jovddenhaag.nl