Januari 2014: Vuurwerk: plezier of terreur?

Vuurwerk: plezier of terreur?
 
De jaarwisseling ligt inmiddels achter ons en de balans kan worden opgemaakt: van tevoren was er al gewaarschuwd dat er, net als voorgaande jaren, veel materiële en lichamelijke schade op de loer zou liggen. Ook in de aanloop naar deze jaarwisseling werd er gesproken over een vuurwerkverbod en werden er stevige woorden gewisseld. De discussie over Zwarte Piet was immers overgewaaid en dus was het blijkbaar tijd om elkaar te beschuldigen van ‘achterlijke tradities’ enerzijds en een ‘weg met ons’-mentaliteit anderzijds.
 
Het formuleren van een liberaal antwoord op deze kwestie is minder gemakkelijk dan het op het eerste gezicht wellicht lijkt: hoewel iedere liberaal waarschijnlijk zal onderschrijven dat de overheid een zeer goede reden nodig heeft om iets te verbieden, zullen diverse mensen eveneens stellen dat het afsteken van vuurwerk door particulieren dusdanig veel overlast en letsel oplevert dat er een grens overschreden is. Zeker wanneer blijkt dat bij ruwweg de helft van de gevallen van vuurwerkletsel een omstander het slachtoffer is, zou je kunnen betogen dat de overheid volgens het schadebeginsel in zou moeten grijpen.
 
Aan de andere kant moeten we ook de kwestie van de verantwoordelijkheid en van risicobeperking niet vergeten. Mensen die vuurwerk afsteken hebben de verantwoordelijk te weten wat ze kopen en dat het vuurwerk zelf veilig is en op een veilige manier wordt afgestoken. Het veilig afsteken gaat verder dan simpelweg niet stunten: vaak zijn het problemen als omwaaiend vuurwerk die voor de narigheid zorgen. Dat betekent dus flessen verzwaren of zelfs besluiten om even te wachten met afsteken. Vuurwerk zal nooit geheel zonder risico zijn, maar als omstanders en afstekers verantwoord omgaan met vuurwerk en veiligheidsmaatregelen treffen, kan zeer veel leed voorkomen worden.
 
Wellicht het belangrijkste argument in de discussie is het nut van een dergelijk verbod. Veel overlast en letsel wordt immers veroorzaakt door illegaal of ondeugdelijk vuurwerk. Het is zeer de vraag of een algeheel verbod hier op enigerlei wijze iets aan kan veranderen: hoewel je zou kunnen betogen
dat het handhaven van een algeheel verbod gemakkelijker zou moeten zijn, verwijder je in wezen de drempel naar illegaal vuurwerk, omdat al het vuurwerk immers illegaal geworden is. De fervente vuurwerkfanaat rem je niet af met een vuurwerkverbod en de overlastgevers ook niet. Daarnaast blijkt nu al dat veel mensen alsnog vuurwerk afsteken buiten de daarvoor bestemde uren. Een vuurwerkverbod lijkt me dus een weinig effectieve oplossing, die veel mensen hun verantwoorde pleziertje ontzegt en in de praktijk de echte overlast van vuurwerkbommen en hun makers weinig zal remmen. Een betere insteek is de focus op veilig en verantwoord vuurwerkgebruik. Dat moet hand in hand gaan met een goede handhaving. Mensen die zich niet kunnen gedragen met vuurwerk en schade of zelfs letsel veroorzaken, moet hiervoor verantwoordelijk gehouden worden. Hopelijk zetten we dan een goede stap naar verantwoord plezier.
 
Reageren naar aanleiding van dit opiniestuk kan via politiek@jovddenhaag.nl